Desde hace casi 20 años, la calle San Xosé, ubicada en Monte Alto, suma un nuevo nombre cada Martes de Antroido. En este pequeño paseo de la fama local se homenajea cada año a un choqueiro. Este año, por primera vez, serán dos mujeres: Isa y Bego.
As Toliñas recibirán su reconocimiento en un par de semanas, en el mismo lugar en el que se recuerda a grandes nombres del carnaval coruñés como
Todo comenzó para homenajear a César Sanjosé. Romualdo Irijoa, de la comparsa Os Maracos, rememora que "era un tío moi cachondo, que vivía o Carnaval moi intensamente. No Antroido non pasaba por cama". A su muerte, desde su barrio decidieron brindarle un homenaje y no había mejor lugar que una de las calles en el corazón de Monte Alto que, afortunadamente, ya tenía grabado su apellido.
Así, la calle San José pasó a ser la calle César Sanjosé. "Ocorréusenos á comparsa Os Maracos poñer unha pegatina que poñía César por enriba. Aí empezou todo".
Entonces, Romualdo propuso a Manolo Salinas de Monte Alto a 100 hacer un homenaje anual sorprendiendo cada año a un choqueiro. El de los Maracos cuenta que "nos primeiros tempos a placa facíamola nós. Todos os anos víamos aos choqueiros destacados, encargábamos a placa na imprenta e o día anterior íamos os dous e cunha escaleira taladrabamos na parede a placa".
En aquel entonces, el homenaje era sorpresa hasta el último momento. "O choqueiro non sabía que era o homenaxeado", recuerda. Todo se descubría con pistas en los versos que el propio Romualdo todavía compone: "Eu fago uns versiños cos datos que teño do choqueiro. Antes escoitaba a canción e de repente se sentía identificado. A min me gustaba moito máis como facíamos antes", cuenta entre risas.
Ahora, la tradición empieza a unos metros de aquí. Romualdo explica que "primeiro vamos a onde vivía Fernando, un home que traballaba no Concello e era membro de Monte Alto a 100. Fixémoslle unha placa alí porque colaborou moito en relanzar o Antroido. Despois imos á praza de Atocha e alí homenaxeamos a Canzobre. Logo vimos hacia abaixo e chegamos á calle San José e se descubre a placa cando lle cantamos a copla que fago eu. Despois facemos unha homenaxe a Palau".
Los choqueiros del año
Quien no conozca la ciudad puede llegar a esta calle y quedar confundido por la abundancia de nombres, pero también por el término choqueiro, que Romualdo define como "alguén que durante o ano non chama a atención e co Antroido se transforma noutra persoa" con un término que viene de la época de los bailes de sociedad, para hacer referencia a quienes no tenían dinero para acudir y se ponían "o que tiñan a man" el martes de Carnaval.
"Se trata de vacilar coa xente", reconoce riendo.
Desde el 2008, por aquí han pasado Paredes, Rogelio, Finita, O do canto do Cuco, Alvarito, Finita de Monte Alto, Papi, Pili, Gabi, Grifa, Pegerto, Merceditas, Susa y la última incorporación, La Paca.
También se puede leer el nombre de Juan Manuel Iglesias, 'Palau', concelleiro de Fiestas y un hombre "que reviviu o Antroido". Otro no choqueiro pero sí homenajeado fue Wenceslao Beceiro, 'Wences', un componente de Monte Alto a 100 que "con 96 anos aínda seguía saíndo con eles a tocar a guitarra".
Pero solo un choqueiro tiene dos placas. "César Sanjosé ten dúas, porque despois da nosa homenaxe xa se lle puso a súa placa", comenta.
En este mismo lugar, las comparsas quieren pintar un mural que represente a toda la calle de la Torre el día del desfile de los choqueiros. "A intención era poñer un balcón onde estaba a dona da casa, coma se estivera mirando ela o Carnaval", explica Romualdo. Por ahora, esta propuesta sigue en el aire.
Este año, Isa y Bego sumarán sus nombres a esta lista en un lugar muy especial: "Monte Alto é a zona onde se vive realmente o Antroido choqueiro. O barrio de Monte Alto merece unha homenaxe".
